Chùa Bổ Đà Bắc Giang là một ngôi chùa lâu đời và cổ kính, nằm tại vùng đất Kinh Bắc. Nơi đây được xem là trung tâm Phật giáo quan trọng của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử. Với những nét đặc sắc riêng, chùa Bổ Đà đã thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước.
Chùa Bổ Đà ở đâu?
Chùa Bổ Đà, còn được gọi là chùa Bổ, chùa Tam Giáo hay Tứ Ân tự, nằm trên ngọn núi Phượng Hoàng (Bổ Đà sơn), ven dòng sông Cầu, thuộc địa phận thôn Thượng Lát, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Đến chùa Bổ Đà, bạn có thể đi qua cầu Chương Dương, hướng Gia Lâm, sau đó đi theo cao tốc Hà Nội – Bắc Giang. Từ trung tâm thị trấn Bích Động của huyện Việt Yên, chỉ còn cách chừng 10 km về phía Tây.
Lịch sử hình thành chùa Bổ Bắc Giang
Chùa Bổ Đà đã có từ thời Lý, vào thế kỷ XI, và được xây dựng quy mô vào khoảng thế kỷ XVIII, thời vua Lê Dụ Tông. Theo truyền thuyết, có một quan tên Phạm Kim Hưng thời vua Lê Dụ Tông đến từ làng Bình Vọng, huyện Thượng Phúc, tỉnh Hà Tây (nay thuộc huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội). Ông đã đến vùng đất Bổ Đà và trùng tu, mở mang di tích này. Chính ông cũng đã chọn đây là nơi đào tạo tăng đồ của thiền phái Lâm Tế.
Năm 2016, chùa Bổ Đà được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt và bộ kinh phật khắc trên gỗ thị lưu giữ trong chùa được đánh giá là cổ nhất của dòng thiền Lâm Tế…
Kiến trúc chùa Bổ Đà Bắc Giang
Chùa Bổ Đà không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là nơi tu tập của các tăng, ni Thiền phái Lâm Tế qua nhiều thế kỷ. Vật liệu xây dựng chùa sử dụng gạch nung, ngói, tiểu sành, tường bao được làm bằng đất rất độc đáo. Các bức tường, cổng và một số công trình khác được xây dựng hoàn toàn bằng đất nện theo lối kiến trúc truyền thống của chùa.
Hiện nay, khu di tích chùa Bổ Đà bao gồm nhiều hạng mục, trong đó có chùa cổ Bổ Đà sơn, Tứ Ân Tự, am Tam Đức, vườn tháp và ao miếu. Ngoài ra, trên núi Bổ Đà còn có đền thờ Thạch tướng quân – người đã có công giúp vua Hùng thứ 16 chống giặc ngoại xâm.
Những địa điểm nên ghé tham quan chùa Bổ Đà Bắc Giang
Chùa Tứ Ân
Chùa Tứ Ân được thiết kế theo lối kiến trúc đặc biệt, với 16 khối kiến trúc liên hoàn nối thông nhau. Những tòa ngang dãy dọc này tạo thành một vẻ u tịch và thanh vắng độc đáo. Chùa được xây dựng từ thời vua Lê Dụ Tông (thế kỷ 18) và trùng tu tôn tạo vào thời Nguyễn (thế kỷ XIX-XX) và những năm gần đây.
Vườn Tháp
Vườn tháp tăng của chùa nằm nghiêng theo độ cao của núi Bổ Đà, có diện tích gần 8.000 m² và là nơi tàng lưu xá lị, tro cốt nhục thân của các vị hòa thượng dòng thiền Lâm Tế. Vườn tháp chùa Bổ Đà được đánh giá là đẹp và lớn nhất trong số những ngôi cổ tự ở Việt Nam. Đây là nơi yên nghỉ của hơn 1.000 vị cao tăng đã từng tu hành tại chùa qua các thời kỳ lịch sử. Mỗi cây tháp an táng từ 4-26 thi hài, và đa số là tháp 3-4 tầng với độ cao 3-5 mét. Ngoài ra có cả những ngôi tháp sư tổ cao rộng hơn nữa.
Các ngôi tháp mộ xếp hàng hàng, lớp lớp, được xây dựng theo quy định riêng và rất chặt chẽ của thiền môn.
Những giá trị văn hóa của chùa Bổ Đà Bắc Giang
Chùa Bổ Đà là nơi bảo lưu hơn 40 pho tượng Phật quý, trong đó có những tượng Phật cổ thời Lê (thế kỷ XVIII) và thời Nguyễn (thế kỷ XIX). Ngoài ra, chùa còn có những pho tượng bài trí theo tín ngưỡng của Nho Giáo, Đạo Giáo và tín ngưỡng dân gian bản địa.
Chùa còn lưu giữ một kho tàng di sản Hán Nôm trên nhiều loại hình. Đặc biệt, có Bộ ván kinh Phật, một trong những bộ kinh khắc gỗ cổ nhất Việt Nam, với hơn 2000 mộc bản và có ý nghĩa to lớn cho việc nghiên cứu khoa học.
Những lưu ý khi đến chùa Bổ Đà Bắc Giang
- Khi đến chùa, hãy trang phục lịch sự và tôn trọng không gian linh thiêng của chùa.
- Hãy thành tâm cầu bình an và tận hưởng vẻ đẹp an lành, linh thiêng của chùa thay vì chỉ tập trung vào chụp ảnh.
- Không đụng chạm hay lấy bất cứ đồ vật nào trong chùa khi không được sự cho phép của nhà chùa.
- Không đạp lên cây cối, hoa cỏ hay bàn ghế trong chùa. Hãy vứt rác đúng nơi quy định để duy trì môi trường trong lành.
- Nếu muốn quay phim hoặc chụp hình, hãy xin phép và được sự đồng ý từ ban quản lý nhà chùa.
Dù là người du khách hay người địa phương, chùa Bổ Đà Bắc Giang đều là một điểm đến tuyệt vời để khám phá và tìm hiểu về văn hóa Phật giáo và lịch sử của vùng đất Kinh Bắc.
Đọc thêm:
- Khám phá chùa Tam Chúc, Hà Nam: Ngôi chùa lớn nhất thế giới
- Khám phá Chùa Bái Đính, Ninh Bình: Ngôi chùa có nhiều kỷ lục của Đông Nam Á
- Tổng hợp 100 ngôi chùa lớn nhất Việt Nam: Những điểm đến gần bạn
Du khách có thể tìm hiểu thêm thông tin tại:
